René van Engelenburg

Rene van Engelenburg (1977) is het type kunstenaar dat vol overtuiging zijn eigen weg kiest, zonder zich af te zonderen van de wereld om hem heen. Integendeel, al zijn ontwerpen en voorstellen zijn gericht op directe interactie met de omgeving waarin hij leeft en opereert. Vaak doet hij dat met een vette knipoog, maar in wezen is zijn werk bloedserieus: Van Engelenburg wil de perceptie van mensen veranderen door een onorthodoxe draai te geven aan bekende beelden en gewoonten. Hij heeft inmiddels school gemaakt met een serie ‘publieke ontwerpen’ waarin geijkte patronen op de grens van kunst en commercie worden onderzocht. Pleasure treasure (2000) is de titel van een performance in een etalage van De Bijenkorf, op de Dam in Amsterdam, waar hij kunst-ijs verkocht aan het winkelend publiek - nog in de akademietijd van de Rietveld-academie. Diezelfde academie moest het ontgelden met het project Blaas de Rietveld op! (2003) waarbij studenten, docenten en publiek werden uitgedaagd om uit een raam van de eerste verdieping van het oorspronkelijke gebouw van Gerrit Rietveld te stappen, om via een glijbaan in een opblaasbaar paviljoen terecht te komen waarvan alle dragende elementen bestonden uit lucht.

Dat het hem menens is, liet Van Engelenburg zien met het project Pleinmuseum (2005-2007) waarin hij de klassieke manier van het ervaren van kunstwerken aan de orde stelde; het kijken naar kunst in een museale context is aan tal van geschreven en ongeschreven regels gebonden en ook kunstenaars conformeren zich al te gemakkelijk aan de eisen van de modernistische ‘white cube’. Van Engelenburg pakte het anders aan: zijn museum is niet gesloten, statisch en geladen met traditie en betekenis, maar open, beweeglijk en vrij van geest. Het mobiele tentoonstellingspaviljoen Pleinmuseum reist langs grote steden, waar het tijdelijk te zien is op een centraal gelegen plein. Overdag is het museum in zichzelf gekeerd, maar ’s avonds na zonsondergang opent zich een architectonische structuur van tien bij zes meter die de publieke ruimte royaal omarmt. De wanden van dit hybride museum bestaan uit projectievlakken, waarvoor een interdisciplinair werkend gezelschap van beeldend kunstenaars, filmers, dj’s en choreografen werken ontwikkelden, die zijn opgenomen in de 100% digitale collectie. Daarmee is Pleinmuseum niet zomaar een institutionele kritiek; het is een serieuze propositie voor een fundamenteel nieuw, kameleontisch museum.
Pleinmuseum werd in 2007 in Venetië gepresenteerd als onderdeel van de Britse inzending van de 52e Internationale Biënnale en tijdens de Nuit Blanche in Parijs. In 2008 stond het project op uitnodiging van het internationale blad DOMUS op het stationsplein van Milaan tijdens de Salone del Mobile 2008.

In 2008 presenteerde hij ook DROPSTUFF.nl, een interactieve museale hangplek dat in de vorm van een 15 meter lang ‘glazen huis’ met een LED-scherm van 60 vierkante meter dat twee jaar lang langs 12 steden in Nederland zal reizen. In samenwerking met twaalf Nederlandse musea en instellingen voor beeldende kunst wordt een programmering uitgezonden die bestaat uit een mix van professionele kunstwerken, jongerenfilms, (urban) games, stellingen en meningen. DROPSTUFF.nl daagt de bezoeker uit door vragen te stellen en stellingen te poneren met thema’s rondom communicatiecultuur en met als specifiek inhoudelijk kader kunst en de vrijheid van meningsuiting. Het publiek kan door sms-jes of emails te versturen of via live webcams de beelden op het LED-scherm direct beïnvloeden en meeprogrammeren, een soort digitale graffiti. DROPSTUFF.nl gaat niet alleen over nieuwe verhoudingen tussen kunst en publiek, maar ook over de verhoudingen in de museumwereld zelf.

Voor de tentoonstelling Onzichtbaar Werk (2008) werd Van Engelenburg geïnspireerd door de film ‘Dogville’ van de Dogma-regisseur Lars von Trier, waarin op een bijzondere manier een landschap werd gevormd door slechts een zwarte vloer en witte strepen. Het eindresultaat is in geen enkel opzicht een traditionele tentoonstelling, maar een omgeving waar de bezoeker zintuiglijk onderdeel uitmaakt van het geheel. 'Onzichtbaar Werk' won de DUTCH DESIGN AWARD 2008 voor beste Tentoonstellingsontwerp.

René van Engelenburg studeerde Architectonisch Ontwerpen aan de Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam (2002) en deed een Masteropleiding Ontwerpen; Architectuur en Media aan het Sandberg Instituut, Amsterdam (2005)