All those Senselessly Lovely Clickable Buttons

http://www.mediamatic.net/id/5724 2010-06-28T16:53:21+02:00 All those Senselessly Lovely Clickable Buttons

It's evidently the lot of every new medium: the grabbing desire with which technological opportunity is seized. Hollywood made itself master of the film, Hitler of the radio, advertising took over tv, Microsoft took the Net. The latter monopolised the new medium, and thus Bill Gates is getting more and more successful a grip on the billions of clicking motions with which, in a sense, he controls modern life. It is as frightening as it is affecting, the way in which an apparently existential need to click is becoming an essential condition. Naturally, trouble isn't far off: It's only a question of time until the first Freud of the clicking generation announces him- or herself.

<a href="http://www.mediamatic.net/153691/nl"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/319/153691-200-227.jpg" height="227" width="200" alt="" title="" playable="1"/> </a> It has often been argued that the desktop formula's clickable atmosphere has seen its best days, thanks to speech technology. But Gates, after the example of Mark Andressen and his Netscape Navigator, has linked us to the desktop for another decade with the Internet Explorer. That's remarkable, because as sensitive and artistic as Gates is, until recently he was only really able to imagine the Net as a glorified home theatre 1 <h6>1For Gates' artistic in- and aspirations, see Paul Groot 'Andy Warhol and Bill Gates: Visions of a Seminal Artist in the Form of the Richest Man in America,' in:// Flash Art//, Vol. xxx, no.192, pp. 67-69</h6> It was not chat rooms, nor e-mail, nor group sessions, but film that seemed to him to be the ideal Internet medium. And as long as real movie streaming wasn't possible, the Net wouldn't become much of anything. But now that movie streaming more or less exists, we no longer hear Gates talking about the cinematic sphere. That's no surprise, because he would completely lose his grasp on the Net again. But for those who would escape his influence, the movie channel now seems the ideal browser. Why not simply send the desktop definitively to the wastebasket with the help of an immortal cinematic genre? Will we never get enough of those ever-lovelier clickable buttons?2 <h6>2 For the most beautiful buttons in the world, Bas Ording's, see Ine Poppe 'Finger on the Button' in:// If/Then,// Vol. 1, no. 1, pp. 258-259</h6> You only need to consult a film dictionary to see how, without at first glance even diverging from the desktop interface, you can land suddenly in a totally different environment completely made for your computer. For the monitor is the ideal film screen. You start by innocently browsing, but a cinematic atmosphere appears quickly once you notice via unexpected rollovers how your links turn into film strips and begin to tell their own story. The space you land in is a montage space; now you're suddenly dealing with film strips to insert or discard, and before you know it you're sitting in a hall of mirrors that quickly turns out to be the inside of a camera. And there begins your work as director. No genre is miscast there; you can make it a purely technical affair.3 <h6>3 The ideal point of departure for this experiment is undoubtedly Ira Koningsberg The Complete Film Dictionary Bloomsbury 1997, a film history organized encyclopedically on the basis not of artistic but of technical innovations in the medium</h6> Or it would undoubtedly be much nicer to make it a cinematic portrait gallery. But there's a middle road by which you can balance stars and technology.4 <h6>4 See Peter Wollen Signs and Meaning in the Cinema Bloomington/London 1972</h6> It is the computer as a technologically and theoretically cinematographical domain, as a contemporary and historical medium, in which Eisenstein's experiments go hand in hand with Richard Linklater's. But all combinations are possible. A good, but very random, example is how Alain Delon and director Jean-Pierre Melville worked together on Le Samourai (1967). In this wonderful gangster film, Delon, who renders his best role ever here, outside the exciting story also indicates totally different narratives. For example, one in which Melville offers a nice variation and alternative to desktop windows. Delon portrays a gangster conditioned down to his toes. He embodies the essence of the Parisian underworld - down to the details he obeys the unwritten codes and horrifying rules of French etiquette. A robotlike figure who, if we look back at the film now, immediately evokes thoughts of the Net agent. And then makes clear how masterfully Melville makes use of frames in his images. He deals in them wholesale. Frames of all sorts and sizes, from the grand entrance of a nightclub to the tiny workings of a watch. From literal frames to figurative, spiritual, associative or concrete, ultimately it doesn't matter. Melville transports you and Delon around the streets of Paris, but at the same time you find yourself on another, much more mysterious quest. Driven along from one scene to the next, with unmet promises as the chief producers of tension - what are those portraits doing on the wall, what is the function of that clock, what was the conversation he refers to about? - you are simultaneously carried along on a whole different trip. As if, for the duration of the film, you're traversing the Net yourself as an agent. Or maybe even as a virtual message, a lost e-mail, wandering through the underworld of Paris. A quest which, once discovered behind the first layer of Melville's and Delon's story, becomes recognisable in many other films too. For example, in road movies, whose endless highways, stretching out toward faraway horizons as uncertain links to an even more uncertain future, seem made for the Net. A couple in search of happiness, lost on a road to nowhere. Imagine Jean-Paul Belmondo and Anna Karina in Jean-Luc Godard's Pierrot le Fou, Keith Carradine and Shelley Duval in Robert Altman's Thieves Like Us, or maybe that unbelievable human menagerie in Gummo. It doesn't really matter, as long as you understand the signs. Film, which is most of all an unfamiliar database, spreads out a neural network, makes a query and tries out the unknown result. And when the filmic, poetic metaphors are exhausted, you can take another step and use the Net simply as an editing room pur sang. The editing room as a big Eisenstein montage box with Pixar technology. A big instrument box full of cameras, discarded lenses, futuristic viewfinders and played-out stars. With a creative use of cinematic material, you can detach the medium from its own sphere, make it of this world, alienate it from itself. <a href="http://www.mediamatic.net/153696/en/fingered-and-sombrest-lying-on-the-carpet"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/467/153696-200-156.jpg" height="156" width="200" alt="" title="Fingered and Sombrest lying on the carpet" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Fingered and Sombrest lying on the carpet - Mediamatic.net" href="/153696/en/fingered-and-sombrest-lying-on-the-carpet">Fingered and Sombrest lying on the carpet</a> <h3>Invent a star and give her a name... like Fingered & Sombrest</h3> A cinematic browser begins with not much more than a still, a film star's picture; call her, say, Fingered & Sombrest, and begin your work. Use D.W. Griffith's old technique to make her appear at different times, yet simultaneously. Employ the parallax view, show her from different angles as if you're looking through the viewfinder and camera lens at the same time (as Alan Pakula did in The Parallax View.) Your star as a sort of figure drawn wrong à la Picasso. Or put her in the pass so as to catch her light, special effects and spiritual radiation and combine them. In short, emulate old techniques - use the zoetrope to alternate the gif animations. You distribute her likeness over a series of images stuck inside a turning drum which must be viewed from outside, through holes. It's fun to give her such a lovely past, but you can just as well remove her from the browser's limitations instead by putting that clicking scenery in deep focus. After you've got her radiating in a seductive soft focus, determine her position in an expanded scene with fore-, middle and background. Not a collection of individual shots that determine a picture, but a mise-en-scène in which everything is incorporated together. As deep focus was, as it were, immortalized in Orson Welles' Citizen Kane as a metaphor for the printed mass media, here it can stand for digital information overload. But it can just as well be used to show the individual psychology of Fingered & Sombrest. We give her a different identity and place her in stationary pictures, with lots of deep focus, and leave the editing to the viewer's imagination. Fingered & Sombrest might appear as an actress in a Yasujiro Ozu film, shown from the low angle of a Japanese man kneeling on a mat. Or in deep focus with adjusted light and many shadows to give everything a much grimmer atmosphere. The ambiguity that comes forth, metaphorical or poetic, practical or not, is the point. Better the threatening atmosphere of an unknown world than the narcissistic atmosphere of clicking. Clicking behaviour, a term that precisely expresses the poverty of the browser, must be converted into a literally applicable metaphor. For example, a three-dimensional approach that puts you inside a hologram structure, clear and deep of field. The interference of light beams translated into the interference of links, combined with a fuzzy-logic tool so as to make a real third-dimension poetry machine, as the natural successor of the search engines. Fingered & Sombrest as the grande dame of a new poetics which, surrounded by software that sounds like a Dolby system with surround-sound speakers and subwoofers, brings the search engine further out of balance. Because without stars, without sexual provocation, without physical beauty there is no film. The film star is the ultimate model that brings about an alienation in our perception of the Web. Fingered & Sombrest gives us a nice preview, without it being immediately clear how this model will work in practice. Imagine her as an agent in the metamorphosed browser and apply all possible techniques to her. Use her to make her appear, parallel-cut, switching between related actions in various places. And present your cinematic and verbal trip through the trash of the Net as a photographic soap. <h3>What happens when the message pockets the medium</h3> <a href="http://www.mediamatic.net/153702/en/two-hands"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/686/153702-200-103.jpg" height="103" width="200" alt="" title="two hands" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - two hands - Mediamatic.net" href="/153702/en/two-hands">two hands</a> Anyway, you don't have to invent Fingered & Sombrest, because she exists. She is the main character in La Cinca i.a., a funny photographic soap by Miklós Beyer and Thomas Buxó, and she has all the qualities necessary for achieving cult status.5 <h6>5 Miklós Beyer and Thomas Buxó La Cinca i.a., Amsterdam 1998, isbn 90 9012304 0</h6> What is most noticeable about her at first sight? She is tall and thin and in her photo she wears a ravishingly lovely dress with a jaguar pattern. Half-lying on a beautiful carpet, she looks even faster than the two jaguars shown, attentive yet lazy, on a branch on the carpet. Did she just arrive home exhausted, has she been through something horrible, or is she a best-selling author thinking about the next passage in her new novel? Is that gun a prop or has she just used it to drive unwelcome intruders out of her house? Victorious, or a victim of a fateful adventure? One thing is clear, whatever you think of her, she is the leading character in an endless series of stories. La Cinca i.a. is the world of today and tomorrow, a utopia that is simultaneously an atopia, where the airport whose flight schedules she plans her life around could be any airport in the world. And though she appears in a story of air travel, her adventure could just as well be an old-fashioned road movie as a futuristic trip in space. For it is an adventure in photo and text whose story lines and ending you mostly invent yourself. No one who has met and seen her can escape. You don't forget her easily, partly because her role is not really defined. She appears and disappears in chapter 4, location 4, Ricardo's Dining Room, but what does that mean? How deep is her involvement in this mysterious book; in which role does she best recognize herself? It is as if this photographic novel does not want to tell a linear story, but merely hand the reader clues and leave him to his fate. Or leave him to his own story. If this is so, then to me, Fingered & Sombrest is the ideal lead character. She gives all the other figures who pop up purpose and meaning. You can easily weave a real detective story around her, with contemporary adventures in the James Bond vein. This is an adventure of airports and Concordes, cell phones and the Internet, super-fast cars and, especially, digital manipulation. A futuristic, ambiguous novel, a suggestive narrative cut and pasted together from separate components, in which Fingered & Sombrest gives sudden shape to a story not always perfectly clear at the start. At first there is that alien feeling when you are moving on new territory whose rules you don't yet know. But when she appears, everything falls into place. Not that the alienation disappears; on the contrary, it is as if it deepens based on her appearance. The manipulation visibly used by Beyer and Buxó is suddenly believable, takes on a vivid creative-artistic significance. What once was a picture montage is henceforth called lacincaia-tion. It's the remains of the cut-and-paste method in a post-collage stage, beyond Photoshop (though it may still be used as a tool), as a 21st-century phenomenon. And, in an obvious state of excitement comparable to that in years past when Roland Barthes and Susan Sontag articulated the aesthetics of the time with their essays, in La Cinca i.a. Beyer and Buxó have given form to the coming photographic aesthetic. Sontag and Barthes described the art of Riefenstahl and the Citroën ds, goddess among cars, and gave form to photo reception. Since then, the analog photograph has become history, and the digital photograph is being perfected. And in the hands of Beyer and Buxó it is given a definitive frame. Not in an essayistic description, but visually-textually in a databasic form. In the form of Fingered & Sombrest as the appropriated star who activates the photo analysis of the coming century. All the more remarkable because, borrowed from a perfume ad, she looks very analog, and meant as a photo, is yet here a messenger of the new development. Typically modern-day cultural alienation is nowhere so visible as in the emulation of various computer cinemas on each other's platforms, and this analog image in the digital age is its disorganizing model. She plays a mysterious role in an equally mysterious photo-soap, where the fragments borrowed from the Web are used as a methodical declaration of intent. Fingered & Sombrest conveys the mystery of Deneuve, the sexuality of Monroe, the stickishness of the anorexic model, immediately to the medium itself. A big dose of kitsch besides gives this photo-soap the necessary predictability and an unsupersedable intimacy. And there is the paradoxical image that sharply registers the coming aesthetics of the Net through relatively familiar media: photograph on paper, text and photomontage. For with Fingered & Sombrest and her cohorts, Beyer and Buxó not only give shape to the figures of the coming decade - as Rineke Dijkstra did to this one's - but they do it for a medium in which these figures don't even appear. Dijkstra's models are exemplary because, as unmoving as they seem in the photographs, they visibly move in a vacant space that extends between life and work, between public and private. And constantly stumbling, falling, getting hurt, and finally yet still masters over themselves, succeeding in being themselves. Something similar is going on with Fingered & Sombrest. Although she's a paper figure, she tries to be herself by representing not herself, not even the medium in which she radiates, but something else again. The structure is notable, even though she looks like nothing but a manipulated soap star. Her fellow cast members in La Cinca i.a., too, shake the traditional notions of form and content. Like the little boy looking upward, with a businessman in the background and a Chesterfield as evidence of an unwritten drama. Or the nose of the airplane that looks as if it might shoot off any second, like an arrow from a bow. The elementary narrative tension sends a signal of the Net, not just on paper. The aura here leaves the McLuhanian idea of medium and message far behind. It's not just another form of role-playing, but simply an opposition become unrecognizable, dissolved in a void of meaning. For the tension between representation and the represented, between private and public, between image and text, between real and acted, is no longer relevant here. Everything appears and moves in a photo-soap, an established genre, but the medium it makes pronouncements about, and its true world, is the Net. Form and content, medium and message have no impact here. The way in which players move between truth and lie, between tough self and lying character, is still unformulated. Everything rational and emotional they radiate has bearing on that. Outside the Net you come to life; that is the alienating world of the Net. <h3>Fingered & Sombrest's limitations as her secret strength</h3> <a href="http://www.mediamatic.net/153704/en/fingered-and-sombrest-with-car"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/877/153704-200-289.jpg" height="289" width="200" alt="" title="Fingered and Sombrest with car" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Fingered and Sombrest with car - Mediamatic.net" href="/153704/en/fingered-and-sombrest-with-car">Fingered and Sombrest with car</a> Naturally, Fingered & Sombrest or one of her many splinters are as visibly absent as invisibly present on the Net. Somewhere there must be an amazingly designed site where we can find her, not flat, but in three or more dimensions, maybe as a collection of ten thousand polygons, but more likely elegantly compressed into her supporting b-splines. And do the curved lines of the nurbs support her irresistible figure, or do they play peekaboo with her somewhere as gif animation? We find her best application, though, in the photo-soap. For once she's left paper she's an historic figure and her artistic significance loses its timeliness. But as long as this is not the case her paper existence retains its importance. Why is that? Perhaps because it's precisely in those paper limitations that she shows her true power. As long as she has not yet fulfilled her potential promises on the Net - in fast and efficient image and sound - the paper Fingered & Sombrest remains the figurehead of the Web. In her limited but effective paper existence as an exciting film star she transforms the undeveloped Net metaphorically into a movie network. Thanks to Fingered & Sombrest's alienation it can fulfil all its unfulfilled promises and lead a tolerated existence. In the continuing euphoria of the Net, with all its (un)expected shifts and switches, ambiguous possibilities can be exploited. This medium without a past is double- and many-sided, and has time enough to attain its own identity someday. The players in this photo-soap care nothing for a narrative context or a broader coherence, though they realize there must be something to understand somewhere - but where and how? They couldn't care less whether they live exclusively in digital images or are seen as a reproduction of real human life. The question of whether these manipulated beings of a future order are really living figures or futuristic image formations does not affect them. The temporary narrative context makes them, in a way, invisible rather than noticeable. They may be visible for those used to thinking narratively, but at the same time they are in a sense invisible to many other ways of looking. They are taken from the Net and brought together in a sensitive manner. But on the Net they are among many; printed on paper they embody the paradox that what is trash on the Net represents its most exciting state of the art offline. The players of La Cinca i.a. still have time, though the limited experiments of their environment are changing fast. <h3>The mathematic formula or the alchemical as symbol?</h3> The nice thing about Fingered & Sombrest is that she embodies, in an image of beauty paired with intelligence, the Net's artistic possibilities. Outside the obvious technology of the Net itself, she truly comes to life in her alienation on paper, and reveals that specific art that might be called Net art. The nice thing about the high speed of the Net is that she needn't remain alone, and experiments ventured on her can be done quickly. The clickable desktop browser is open to one metaphorical application after another. The search engine as natural signposting for the Net was discovered as a poetry machine long ago, but who knows the way to, say, the mathematical, chemical or alchemical spheres? Who will develop the alchemical crystal or the mathematical formula as symbol for the Net? How many more allegories can you think of? How extensive is the baroque gallery of possibilities, and how much competition can it take? You need time to alienate the Net from itself and thus get a better overview of its qualities. Teach the medium not to be itself, take a distance from its contemporary players, and for now grant the Net an improvised two-dimensional existence in metaphor and allegory. Strip it, look at it from all sides, and remove it from itself and from Microsoft and Bill Gates. Unleash all metaphors and allegories upon it, as Beyer and Buxó do. Fingered & Sombrest weakens the hold of click culture, as simply effective as it is deplorably one-sided. Her shifting efforts naturally ensure an ever more diversified application. You can alternate the jargon and the methodology of the Web browser with a somewhat more distinguished terminology. The trick is clearly in alienating the application. Precisely in alienating a medium that has not yet found its own identity, you make it, as it were, conscious of itself. The proof of the pudding is in the eating. translation laura martz All those Senselessly Lovely Clickable Buttons

Kennelijk is dat het lot van ieder nieuw medium: de begeerte en grijpgraagheid waarmee de technische mogelijkheden worden aangepakt. Hollywood maakte zich meester van de film, Hitler van de radio, de reclame pakte de tv in, en Microsoft het Net. De laatste monopoliseerde het nieuwe medium en zo slaagt Bill Gates er steeds beter in, greep te krijgen op de miljarden klikbewegingen waarmee hij in zekere zin het moderne leven controleert. Het is even angstaanjagend als ontroerend hoe een kennelijk existentiële behoefte aan klikken tot een essentiële conditie wordt. Dat kan natuurlijk niet lang goed gaan, het is een kwestie van tijd tot de eerste Freud van de klikgeneratie zich aanmeldt.

<a href="http://www.mediamatic.net/153691/nl"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/319/153691-200-227.jpg" height="227" width="200" alt="" title="" playable="1"/> </a> Hoe vaak is niet betoogd dat de clickable sfeer van de desktopformule dankzij de spraaktechnologie zijn langste leven had gehad. Maar Gates heeft - naar het voorbeeld van Mark Andressen en zijn Netscape Navigator - ons met de Internet Explorer een extra decennium aan de desktop vastgeklonken. Heel opmerkelijk, want gevoelig artistiek als Gates is, kon hij zich tot voor kort het Net eigenlijk alleen als een veredelde huisbioscoop voorstellen1 <h6>1 Over Gates' artistieke in- en aspiraties, zie Paul Groot 'Andy Warhol and Bill Gates, Visions of a seminal artist in the form of the richest man in America' in: Flash Art, Vol. xxx, nr.192, 67-69</h6> Niet de chatboxes, niet de e-mail, niet de groepssessies, maar de film stond hem als het ideale Internetmedium voor ogen. En zolang er geen echte moviestream mogelijk was, kon het met het Net niks worden. Maar nu die moviestream er zo ongeveer is, horen we Gates niet langer over de filmische sfeer spreken. Niet verwonderlijk, want de greep op het Net zou hem weer volledig ontgaan. Maar voor wie zich aan zijn invloed zou willen onttrekken, lijkt het filmnet nu net een ideale browser. Want waarom stuur je niet met een van die onvergankelijke filmische genres als aanjager gewoon de desktop definitief naar de prullenmand? Hebben we dan nooit genoeg van al die steeds mooiere clickable knoppen?2 <h6>2 Voor de mooiste knoppen ter wereld, die van Bas Ording, zie Ine Poppe 'Finger on the Button' in:// If/Then//, Vol 1, nr. 1, 258-259</h6> Je hoeft er maar een filmdictionaire op na te slaan om te zien hoe je zonder zelfs op het eerste gezicht van de desktop-interface af te wijken, plotseling in een heel andere omgeving kunt belanden die volkomen geknipt is voor je computer. Want de monitor is het ideale filmdoek. Je begint eerst nog onschuldig te browsen, maar al snel komt er een filmische sfeer te voorschijn als je via onverwachte roll-overs merkt hoe je links tot filmstroken worden en een eigen verhaal beginnen te vertellen. Je belandt in een ruimte die een montageruimte is, je hebt nu plotseling te maken met filmstroken die je invoegt of weggooit, en voor je het weet zit je in een spiegelzaal die al snel het binnenste van een filmcamera blijkt te zijn. En daar begint je werk als regisseur. Geen genre is er verkeerd gecast, je kunt er een zuiver technische affaire van maken.3 <h6>3 Ideaal uitgangspunt voor dit experiment is ongetwijfeld Ira Koningsberg The Complete Film Dictionary Bloomsbury 1997, een encyclopedisch opgezette filmgeschiedenis niet aan de hand van de artistieke, maar de technische innovaties van het medium</h6> Het is ongetwijfeld nog veel leuker om er een filmische portrettengalerij van te maken, maar een tussenweg is die waarbij je sterren en techniek in evenwicht houdt.4 <h6>4 Zie de opzet zoals je die vindt bij Peter Wollen Signs and Meaning in the Cinema Bloomington/London 1972</h6> De computer als een technologisch en theoretisch cinematografisch domein, als een actueel en historisch medium, waarin de experimenten van Eisenstein hand in hand gaan met die van Richard Linklater. Maar alle combinaties zijn mogelijk. Een goed, maar uiterst toevallig voorbeeld is hoe Alain Delon en regisseur Jean-Pierre Melville in Le Samourai (1967) samenwerken. In die prachtige gangsterfilm is Delon, die hier zijn mooiste rol ooit neerzet, buiten het spannende verhaal om ook nog eens de aangever van geheel andere vertellingen. Bijvoorbeeld een waarbij Melville een mooie variatie, en tegelijk ook alternatief biedt voor de vensters van de desktop. Delon zet een gangster neer die tot in zijn tenen geconditioneerd is. Hij belichaamt de essentie van de Parijse onderwereld: tot in details gehoorzaamt hij aan de onbeschreven codes en ijzingwekkende regels van de Franse etiquette. Een robotachtige verschijning die, als we de film nu terugzien, onmiddellijk de gedachte aan de agent in het Net oproept. En dan duidelijk maakt hoe meesterlijk Melville gebruikmaakt van kaders in zijn beelden. Hij grossiert erin, letterlijk en figuurlijk. Kadreringen in alle soorten en maten, van de grote entrees van de nachtclubs tot de kleine onderdelen van een horloge. Van de letterlijke kaders tot de figuurlijk spirituele, associatief of concreet, uiteindelijk maakt dat niet uit. Melville voert jou en Delon in de straten van Parijs rond, maar tegelijk weet je je in een andere, veel geheimzinniger zoektocht. Van de ene naar een volgende scène voortgedreven, met oningeloste beloften als de grootste spanningsmakers - wat doen die portretten aan de wand, wat voor functie heeft die klok, waar ging het gesprek over waaraan hij refereert? - word je tegelijk meegevoerd op een geheel andere toer. Alsof je, zolang de film duurt, zelf als agent het Net doorkruist of misschien zelfs als een virtuele boodschap, als een zoekgeraakte e-mail, door de onderwereld van Parijs dwaalt. Een zoektocht die, heb je die eenmaal achter de eerste laag van Melvilles en Delons verhaal ontdekt, in veel andere films ook herkenbaar wordt. Bijvoorbeeld in de road movies, waarvan de oneindige, naar verre horizonten zich uitstrekkende autowegen als onzekere links naar een nog onzekerder toekomst, als geschapen zijn voor het Net. Een koppel op zoek naar het geluk verdwaald op een road to nowhere. Stel je Jean-Paul Belmondo en Anna Karina in Jean-Luc Godards Pierrot le Fou, Keith Carradine en Shelley Duval in Thieves Like Us van Robert Altman, of misschien die ongelooflijke menselijke menagerie uit Gummo voor. Het maakt eigenlijk niet uit, als je de tekenen maar begrijpt. De film, vooral een onbekende database, zet een neural network uit, maakt een query en probeert het onbekende resultaat uit. En als de filmische, poëtische metaforen uitgewerkt zijn, zet je een volgende stap en gebruik je het Net eenvoudigweg als een montagekamer-pur-sang. De montagekamer als een grote Eisenstein-montage-box die met de technologie van Pixar vertrouwd is. Een grote instrumentenbox vol filmcamera's, afgedankte lenzen, futuristische zoekers en uitgespeelde sterren. Met een creatief gebruik van filmisch materiaal kun je het medium los van zijn eigen sfeer en van deze wereld maken, en van zichzelf vervreemden. <h3>Verzin een ster en geef haar een naam, bijvoorbeeld Fingered & Sombrest</h3> <a href="http://www.mediamatic.net/153696/en/fingered-and-sombrest-lying-on-the-carpet"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/467/153696-200-156.jpg" height="156" width="200" alt="" title="Fingered and Sombrest lying on the carpet" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Fingered and Sombrest lying on the carpet - Mediamatic.net" href="/153696/en/fingered-and-sombrest-lying-on-the-carpet">Fingered and Sombrest lying on the carpet</a> Een filmische browser begint bij niet veel meer dan een still, het beeld van een filmster, noem haar bijvoorbeeld Fingered & Sombrest en begin met je werk. Gebruik anders die al heel oude techniek van D.W. Griffith om haar gelijktijdig en toch op verschillende tijdstippen te doen verschijnen. En hanteer de parallax view, toon haar vanuit verschillende ooghoeken, alsof je tegelijk door de viewfinder en cameralens kijkt (zoals Alan Pakula ook al deed in The Parallax View.) Je filmster als een soort, à la Picasso vertekende gestalte. Of zet haar in de pass om het licht, de special effects en de geestelijke radiatie van haar te kunnen pakken en die vervolgens weer te bundelen. Kortom de emulatie van oude technieken - neem eens de zoetrope om de gif-animaties af te wisselen. Je verdeelt haar beeltenis over een reeks beelden die binnenin een draaiende drum geplakt zijn en van buitenaf door de gaten in de drum bekeken moeten worden. Leuk om haar zo een mooi verleden te geven, maar je kunt haar net zo goed juist aan de beperkingen van de browser onttrekken door die klikkende omgeving in het licht van een deep focus te zetten. Nadat je haar hebt doen stralen in een verleidelijke soft focus, bepaal je haar positie vervolgens in een uitgebreide scène met voor-, midden en achtergrond. Niet een verzameling beeldbepalende individuele shots, maar een mise-en-scène waar alles tegelijk in verwerkt is. Zoals eerder in Orson Welles' Citizen Kane de deep focus als het ware vereeuwigd is als beeld voor de gedrukte massamedia, kan ze nu hier staan voor de digitale informatieoverdracht. Maar net zo goed is ze beschikbaar om juist de individuele psychologie van Fingered & Sombrest te tonen. We geven haar een andere identiteit en plaatsen haar in stationaire beelden, met veel deep focus en laten het monteren liever imaginair aan de kijker over. Dan kan het gebeuren dat Fingered & Sombrest verschijnt als een als actrice bij Yasujiro Ozu, in beeld gebracht met de lage blik van een Japanner knielend op de mat. Of de deep focus met aangepast licht, met veel schaduwen erin verwerkt om alles een veel luguberder sfeer te geven. De ambiguïteit die hieruit voortkomt, metaforisch of poëtisch, praktisch of niet, daar gaat het om. Liever de dreigende sfeer van een onbekende wereld dan de narcistische kliksfeer. Klikgedrag, de term die precies de armoede van de browser uitdrukt, moet worden omgezet in een letterlijk toe te passen metafoor. Bijvoorbeeld een driedimensionale aanpak waarbij je in een hologramstructuur belandt, helder en diep van veld. De interferentie van lichtstralen vertaald in de interferentie van de links, tegelijk verbonden met een fuzzy-logic tool om er een echte gedichtenmachine in de derde dimensie van te maken, als de natuurlijke opvolger van de search engines. Fingered & Sombrest als de grande dame van een nieuwe poëtica die, omringd door software die klinkt als een Dolby geluidssysteem met surround soundspeakers en subwoofers, zo de search engine verder uit balans brengt. Want zonder sterren, zonder seksuele uitdaging, zonder de lichamelijke schoonheid, geen film. De filmster als het ultieme model dat een vervreemding op gang brengt in onze perceptie van het Web. Fingered & Sombrest geeft ons wel een mooie preview, zonder dat meteen duidelijk is hoe dit model in de praktijk zal werken. Stel je haar voor als een agent in de gemetamorfoseerde browser en pas op haar alle mogelijke technieken toe. Gebruik haar om haar parallel gecut, switchend tussen een of meer verwante acties op uiteenlopende plekken te doen verschijnen. En presenteer je filmische en verbale tocht door de trash van het Net als een fotosoap. <h3>Wat er gebeurt als de message het medium inpalmt</h3> <a href="http://www.mediamatic.net/153702/en/two-hands"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/686/153702-200-103.jpg" height="103" width="200" alt="" title="two hands" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - two hands - Mediamatic.net" href="/153702/en/two-hands">two hands</a> Trouwens, je hoeft haar niet zelf meer te verzinnen, want Fingered & Sombrest bestaat al. Ze is de hoofdfiguur in La Cinca i.a., een grappige fotosoap van Miklós Beyer en Thomas Buxó, en ze heeft alle kwaliteiten om tot een cultstatus uit te groeien.5 <h6>5 Miklós Beyer en Thomas Buxó La Cinca i.a. Amsterdam 1998, isbn 90 9012304 0</h6> Wat valt er op het eerste gezicht aan haar op? Ze is lang en mager en op de foto waarin ze verschijnt, draagt ze een ravissant mooie jurk met jaguar-patroon. Ze lijkt zoals ze daar half op een mooi tapijt ligt, altijd nog sneller dan de twee jaguars die attent, maar toch luierend op een boomtak op het tapijt staan afgebeeld. Is ze zojuist vermoeid thuisgekomen, heeft ze iets beroerds meegemaakt, of is ze een door miljoenen gelezen schrijfster die over de volgende passage in haar nieuwe roman nadenkt? Is dat pistool een gadget of heeft ze er zojuist onwelkome indringers mee haar huis uitgejaagd? Een overwinnaar, of is ze een slachtoffer van een haar noodlottig geworden avontuur? Een ding is duidelijk, wat je ook van haar denkt, ze is de hoofdrolspeler in een oneindige reeks verhalen. La Cinca i.a. is de wereld van vandaag en morgen, een utopie die tegelijk een a-topie is, waarin het vliegveld naar welks vliegroosters haar leven ingericht is, alle vliegvelden ter wereld zijn. En ze mag dan in een airway-story verschijnen, haar avontuur is net zo goed een ouderwetse road movie als een futuristische ruimtevaart. Want het is een avontuur in foto en tekst waarvan je de verhaallijnen en de afloop voornamelijk zelf moet verzinnen. Niemand die haar tegenkomt en gezien heeft kan meer om haar heen. Je vergeet haar niet zo gauw, mede ook omdat haar rol niet echt gedefinieerd wordt. Ze verschijnt en verdwijnt in Hoofdstuk vier, locatie 4, Ricardo's Dining Room, maar wat zegt dat alles? Hoe diep is haar involvement in dit geheimzinnige boekje, in welke rol herkent ze zich zelf het best? Het is alsof deze fotoroman geen rechtlijnig verhaal wil vertellen, alleen aanwijzingen aanreikt en de lezer aan zijn lot overlaat. Of hem zijn eigen verhaal wil laten. Als dat zo is, dan is Fingered & Sombrest voor mij de ideale hoofdrol. Ze geeft aan al die andere opduikende figuren plotseling zin en betekenis. Rondom haar weef je zonder veel moeite een echte detective, met hedendaagse, in de trend van James Bond getoonzette avonturen. Dit avontuur is er een van vliegvelden en Concordes, van gsmetjes en Internet, van supersnelle auto's en, vooral digitale manipulatie. Een futuristische, niet eenduidige roman, maar een uit losse onderdelen geknipte en geplakte suggestieve vertelling, waarin Fingered & Sombrest aan de aanvankelijk niet altijd helemaal duidelijke vertelling plotseling vorm geeft. Eerst is er dat vervreemdende gevoel wanneer je je op een nieuw terrein beweegt waar je de regels nog niet van kent. Maar als zij verschijnt, valt alles op z'n plaats. Niet dat de vervreemding verdwijnt, integendeel, het is alsof ze zich verdiept aan de hand van haar verschijnen. De door Beyer en Buxó zichtbaar gebruikte manipulatie is plotseling geloofwaardig, krijgt een levendige creatief-artistieke betekenis. Wat ooit een beeldmontage was, heet voortaan lacincaiaren. De knip- en plakmethode in een stadium voorbij aan de collage, voorbij aan Photoshop (hoewel misschien nog gebruikt als tool), residerend als een 21ste-eeuws verschijnsel. En in een kennelijke staat van opwinding die vergelijkbaar is met de opwinding uit vroeger jaren toen Roland Barthes en Susan Sontag met hun essays de toenmalige esthetiek verwoordden, hebben Beyer en Buxó in La Cinca i.a. de komende foto-esthetiek vorm gegeven. Sontag en Barthes beschreven de kunst van Riefenstahl en van de Citroën ds, de godin onder de auto's, en gaven de fotoreceptie gestalte. Inmiddels is de analoge foto geschiedenis, en wordt de digitale foto geperfectioneerd. En in handen van Beyer en Buxó krijgt ze een definitief kader. Niet in een essayistische beschrijving, maar visueel-textueel in een data-basale vorm. In de gedaante van Fingered & Sombrest als de geapproprieerde ster die de fotoanalyse van de volgende eeuw in werking stelt. Des te opmerkelijker omdat ze, ontleend aan een parfumreclame, vooral analoog oogt en ook als foto bedoeld, toch hier boodschapper van de nieuwe ontwikkeling is. Zoals de typisch hedendaagse culturele vervreemding nergens zo mooi zichtbaar wordt als in de emulatie van de uiteenlopende computerbiossen op elkaars platformen, zo is dit analoge beeld in de digitale tijd het ontregelende model ervan. Ze speelt een geheimzinnige rol in een al even geheimzinnige fotosoap, waar de aan het Web ontleende fragmenten als een methodische intentieverklaring zijn gebruikt. Fingered & Sombrest draagt de geheimzinnigheid van Deneuve, de seks van Monroe, de stakerigheid van het anorexia-model onmiddellijk over aan het medium zelf. Daarbij geeft een grote mate van kitsch deze fotosoap de noodzakelijke voorspelbaarheid en een niet te achterhalen vertrouwelijkheid. En is er het paradoxale beeld dat de komende esthetiek van het Net door een betrekkelijk vertrouwd medium, foto op papier, tekst en fotomontage, scherp neerzet. Want met Fingered & Sombrest en haar collega's geven Beyer en Buxó niet alleen de gestalten van het volgende decennium vorm - zoals Rineke Dijkstra die van ons decennium vorm gaf -, maar doen ze dat tevens voor een medium waarin deze gestalten niet eens verschijnen. Dijkstra's modellen zijn exemplarisch doordat ze, onbewogen als ze lijken op die foto's, zichtbaar in een openstaande ruimte bewegen die zich tussen leven en baan, tussen openbaar en privé uitstrekt. En voortdurend struikelend, vallend, zich verwondend, en uiteindelijk toch weer meester over zichzelf, erin slagen zichzelf te zijn. Met Fingered & Sombrest is iets dergelijks aan de hand. Hoewel een papieren gestalte, probeert ze zichzelf te zijn door niet zichzelf, zelfs niet het medium waarin ze straalt, maar iets anders dan dat te vertegenwoordigen. De structuur is opmerkelijk, hoewel ze toch alleen een gemanipuleerde ster uit een fotosoap lijkt. Ook haar medespelers in La Cinca i.a. rammelen aan de traditionele opvattingen van vorm en inhoud. Zoals dat omhoogkijkende jongetje met die zakenman op de achtergrond, met een Chesterfield als getuige van een onbeschreven drama. Of de neus van dat vliegtuig die als een pijl op een boog ieder ogenblik lijkt te kunnen wegschieten. De elementair narratieve spanning brengt niet alleen op papier een signaal van het Net. De uitstraling hier laat de MacLuhiaanse boodschap van medium en message ver achter zich. Niet de zoveelste vorm van rollenspel, maar eenvoudigweg een onherkenbaar geworden tegenstelling, opgelost in een niets van betekenis. Want de spanning tussen afbeelding en het afgebeelde, tussen privé en openbaar, tussen beeld en tekst, tussen echt en gespeeld doet hier niet meer terzake. Immers alles verschijnt en beweegt zich in een fotosoap, een heel gevestigd genre, maar het medium waarover ze uitspraken doet en die haar echte wereld is, is het Net. Vorm en inhoud, medium en message hebben hier geen vat op. De manier waarop de spelers zich tussen waarheid en leugen, tussen het stoere zelf of het leugenachtige afgebeelde bewegen is nog ongeformuleerd. Alles wat ze dan ook aan rationele en emotionele sfeer uitstralen heeft daarop betrekking. Buiten het Net kom je tot leven, dat is de vervreemdende wereld van het Net. <h3>Fingered & Sombrest's beperkingen als haar geheime kracht</h3> <a href="http://www.mediamatic.net/153704/en/fingered-and-sombrest-with-car"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/877/153704-200-289.jpg" height="289" width="200" alt="" title="Fingered and Sombrest with car" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Fingered and Sombrest with car - Mediamatic.net" href="/153704/en/fingered-and-sombrest-with-car">Fingered and Sombrest with car</a> Natuurlijk zal Fingered & Sombrest of een van haar vele afsplitsingen even zichtbaar afwezig als onzichtbaar aanwezig op het Net terug te vinden zijn. Er moet wel ergens een site verbluffend vormgegeven zijn, waarop we haar niet vlak, maar drie-en meerdimensionaal, misschien als een verzameling van tienduizenden polygonen, maar waarschijnlijk eerder elegant verdicht in haar ondersteunende b-splines terug kunnen vinden. En ondersteunen de gekromde lijnen van de nurbs haar onweerstaanbare lichaamsbouw, of speelt ze ergens kiekeboe met haar zelf als gif-animatie. De beste toepassing van haar vinden we echter toch in de fotosoap. Want zodra ze zich eenmaal van het papier heeft afgetrokken is ze een historische verschijning en verliest haar artistieke betekenis aan actualiteit. Maar zolang dat niet het geval is blijft haar papieren bestaan van belang. Hoe komt dat? Misschien omdat ze juist in die papieren beperkingen haar ware kracht toont. Zolang ze op het Net haar potentiële beloftes nog niet heeft waargemaakt - gerealiseerd in een snelle en efficiënte beeld- en geluidsoverdracht - blijft de papieren Fingered & Sombrest het boegbeeld van het Web. In haar beperkte, maar effectief papieren bestaan als een opwindende filmster zet ze het onontwikkelde Net metaforisch in een filmnet om. Dankzij de vervreemding van Fingered & Sombrest kan het al zijn onvervulde beloften waarmaken en een gedoogbestaan leiden. In de almaar voortdurende euforie van het Net, met al die (on)verwachte wisselingen en omschakelingen, kunnen de dubbelzinnige mogelijkheden worden uitgebuit. Dit medium-zonder-verleden is dubbel- en veelzijdig, en heeft tijd genoeg om zich ooit eens een eigen identiteit aan te schaffen. De spelers van deze fotosoap geven niks om een narratieve context, een bredere samenhang, ook al beseffen ze dat er ergens iets te begrijpen moet zijn, maar waar en hoe? Het zal hen een zorg zijn of ze uitsluitend in digitale beelden leven, dan wel als reproductie van echt menselijk leven gezien worden. De vraag of ze als gemanipuleerde wezens van een toekomstige orde werkelijk levende gestalten of een futuristische beeldvorming zijn, raakt hen niet. De tijdelijk narratieve context maakt ze in zekere zin eerder onzichtbaar dan dat ze opvallen. Ze zijn dan wel zichtbaar voor wie gewoon is narratief te denken, maar tegelijk zijn ze in zekere zin onzichtbaar voor veel andere manieren van kijken. Zij zijn van het Net gehaald en op sensitieve manier bij elkaar gebracht. Maar op het Net zijn ze een onder velen; op papier gedrukt belichamen ze de paradox dat wat op het Net zelf trash is, daarbuiten de meest opwindende state of the art ervan vertegenwoordigt. De spelers van La Cinca i.a. hebben nog even de tijd, hoewel de beperkte experimenten van hun omgeving wel heel snel aan het veranderen zijn. <h3>De mathematische formule of het alchemistische als symbool?</h3> Het aardige aan Fingered & Sombrest is dat ze in een beeld van schoonheid gepaard aan intelligentie, de artistieke mogelijkheden van het Net belichaamt. Buiten de voor de hand liggende techniek van het Net zelf, komt ze in de vervreemding op papier pas echt tot leven en toont ze de specifieke kunst die je Internet-kunst zou kunnen noemen. Het aardige van de supersnelle sfeer van het Net is dat zij niet alleen hoeft te blijven, en dat experimenten die aan haar gewaagd zijn snel gedaan kunnen worden. De clickable desktopbrowser staat open voor de ene na de andere metaforische toepassing. De search engine als de natuurlijke bewegwijzering van het Net is allang als gedichtenmachine ontdekt, maar wie kent de weg naar, bijvoorbeeld, de mathematische, chemische of alchemistische sferen? Wie ontwikkelt het alchemistisch kristal, de mathematische formule of het alchemistische als symbool voor het Net? Hoeveel allegorieën kun je nog meer bedenken? Hoe uitgebreid is die mogelijk barokke beeldengalerij hier, en hoeveel concurrentie kan ze verdragen? Je hebt tijd nodig om het Net van zichzelf te vervreemden en zo zijn kwaliteiten beter onder ogen te krijgen. Leer het medium niet zichzelf te zijn, neem afstand van zijn huidige bespelers en gun daartoe het Net voorlopig een geïmproviseerd twee-dimensionaal bestaan in de metafoor en de allegorie. Zet hem naakt te kijken, neem hem van alle kanten onder ogen, en onttrek hem aan zichzelf en aan Microsoft en Bill Gates. Laat daartoe alle metaforen en allegorieën op hem los, zoals Beyer en Buxó doen. Fingered & Sombrest verslapt de houdgreep van de al even simpel effectieve, als beklagenswaardig gruwelijk eenzijdige klikcultuur. Haar verschuivende inzet zorgt als vanzelf voor een steeds afwisselender toepassing. Het jargon en de methodiek van de webbrowser kun je met een wat gedistingeerder terminologie afwisselen. Kennelijk zit de truc in het vervreemden van de toepassing. Juist in het vervreemden van een medium dat nog niet eens een eigen identiteit gevonden heeft, kun je hem als het ware bewust maken van zichzelf. The proof of the pudding is in the eating. Paul Groot http://www.mediamatic.net/id/838 d d ARTICLE publication 1