Beyond Blade Runner: Urban Control (1)

http://www.mediamatic.net/id/6147 2011-05-08T17:46:50+02:00 Beyond Blade Runner: Urban Control (1) The Ecology of Fear

Every American city has its official insignia and slogan, some have municipal mascots, colors, songs, birds, trees, even rocks. But Los Angeles alone has adopted an official Nightmare. Mike Davis, author of Prisoners of the American Dream en City of Quartz: Excavating the Future in LA (1990) shows how this nightmare is slowly becoming real.

In 1988, after three years of debate, a galaxy of corporate and civic leaders submitted to Mayor Bradley a detailed strategic plan for Southern California's future. Although most of LA 2000: A City for the Future is devoted to hyperbolic rhetoric about Los Angeles' irresistible rise as a 'world crossroads', a section in the epilogue (written by historian Kevin Starr) considers what might happen if the city fails to create a new 'dominant establishment' to manage its extraordinary ethnic diversity. There is, of course, the Blade Runner ''scenario: the fusion of individual cultures into a demotic poly-glotism ominous with unresolved hostilities. Blade Runner –'' LA's own dystopic alter ego. Take the Grayline tour in 2019: The mile-high neo-Mayan pyramid of the Tyrell Corp. drips acid-rain on the mongrel masses in the teeming Ginza far below. Enormous neon images float like clouds above fetid, hyper-violent streets, while a voice intones advertisements for extra-terrestrial suburban living in 'Off World.' Deckard, post-apocalypse Philip Marlowe, struggles to save his conscience, and his woman, in an urban labyrinth ruled by evil bio-tech corporations... With Warner Bros.' release of the original (more hardboiled) director's cut a few months after the 1992 Los Angeles uprising, Ridley Scott's 1982 film version of the Philip K. Dick story (Do Androids Dream of Electric Sheep?) reasserts its sovereignty over our increasingly troubled sleep. Virtually all ruminations about the future of Los Angeles now take for granted the dark imagery of Blade Runner as a possible, if not inevitable, terminal point of the land of sunshine. Yet for all of Blade Runner's glamor as the star of sci-fi dystopias, I find it strangely anachronistic and surprisingly unprescient. Scott, in collaboration with his 'visual futurist' Syd Mead, production designer Lawrence Paul, and art director David Synder, really offers us an incoherent pastiche of imaginary landscapes. Peeling away the overlays of 'Yellow Peril' (Scott is notoriously addicted, c.f. Black Rain, to urban Japan as the image of Hell) and `Noir' (all the polished black marble Deco interiors), as well as a lot of high-tech plumbing retrofited to street-level urban decay, what remains is recognizably the same vista of urban gigantism that Fritz Lang celebrated in Metropolis (1931). The sinister, man-made Everest of the Tyrell Corporation, as well as all the souped-up rocket-squad-cars darting around the air space, are obvious progenies - albeit now swaddled in darkness - of the famous skyscraper city of the bourgeoisie in Metropolis. But Lang himself only plagiarized contemporary American futurists; above all, architectural delineator Hugh Ferris, who together with skyscraper designer Raymond Hood and Mexican architect-archeologist Francisco Mujica (visionary of urban pyramids like the Tyrell tower), popularized the coming 'Titan City' of hundred-story skyscrapers with suspended bridge highways and rooftop airports. Ferris and company, in their turn, reworked already existing fantasies – common in Sunday supplements since 1900 - of what Manhattan might look like at the end of the century. Blade Runner, in other words, remains yet another edition of this core modernist vision – alternately utopia or dystopia, ville radieuse or Gotham City - of the future metropolis as Monster Manhattan. It is a fantasy that might best be called `Wellsian' since as early as 1906, in his The Future in America, H.G. Wells was already trying to envision the late twentieth century by enlarging the present (represented by New York) to create a sort of gigantesque caricature of the existing world, everything swollen up to vast proportions and massive beyond measure. Ridley Scott's particular 'gigantesque caricature' may capture ethno-centric anxieties about poly-glottism run amock but it fails to imaginatively engage the real Los Angeles landscape – especially the great unbroken plains of aging bungalows, dingbats and ranch-style homes - as it socially and physically erodes into the 21st century. In my book on Los Angeles (City of Quartz, 1990) I enumerate various tendencies toward the militarization of this landscape. Events since the uprising of Spring 1992 – including a deepening recession, corporate flight, savage budget cuts, a soaring homicide rate (despite the black gang truce), and a huge spree of gun-buying in the suburbs – only confirm that social polarization and spatial apartheid are accelerating. As the Endless Summer comes to an end, it seems quite possible that Los Angeles 2019 could well stand in a dystopian relationship to any ideal of the democratic city. But what kind of cityscape, if not Blade Runner, would this malign evolution of inequality produce? Instead of seeing the future merely as a grotesque, Wellsian magnification of technology and architecture, I have tried to carefully extrapolate existing spatial tendencies in order to glimpse their emergent pattern. William Gibson, in Neuromancer and other novels, has provided stunning examples of how realist, `extrapolative' science fiction can operate as prefigurative social theory, as well as an anticipatory opposition politics to the cyber-fascism lurking over the next horizon. In what follows, I offer a 'Gibsonian' map to a future Los Angeles that is already half-born. Paradoxically, the literal map itself, although inspired by a vision of Marxism-for-cyberpunks, looks like nothing so much as that venerable combination of half-moon and dart board that Ernest W. Burgess of the University of Chicago long ago made the most famous diagram in social science. For those unfamiliar with the legacy of the Chicago School of Sociology and their canonical study of the North American city let me just say that Burgess' dart board represents the five concentric zones into which the struggle for the survival of the fittest (as imagined by Social Darwinists) supposedly sorts urban social classes and housing types. It portrays a `human ecology' organized by biological forces of invasion, competition, succession and symbiosis. My remapping of the urban structure takes Burgess back to the future. It preserves such `ecological' determinants as income, land value, class and race, but adds a decisive new factor: fear. <h3>Scanscape</h3> The current obsession with personal safety and social insulation is only exceeded by the middle-class dread of progressive taxation. In the face of unemployment and homelessness on scales not seen since 1938, a bipartisan consensus insists that the budget must be balanced and entitlements reduced. Refusing to make any further public investment in the remediation of underlying social conditions, we are forced instead to make increasing private investments in physical security. The rhetoric of urban reform persists, but the substance is extinct. Rebuilding LA simply means padding the bunker. As city life, in consequence, grows more feral, the different social milieux adopt security strategies and technologies according to their means. Like Burgess' original dart board, the resulting pattern condenses into concentric zones. The bull's eye is Downtown. <a href="http://www.mediamatic.net/154282/en/beyond-blade-runner-urban-control-1"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/321/154282-381-400.jpg" height="400" width="381" alt="" title="Beyond Blade Runner: Urban Control (1)" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Beyond Blade Runner: Urban Control (1) - Mediamatic.net" href="/154282/en/beyond-blade-runner-urban-control-1">Beyond Blade Runner: Urban Control (1)</a> In another essay I have recounted in detail how a secretive, emergency committee of Downtown's leading corporate landowners (the so-called Committee of 25) responded to the perceived threat of the 1965 Watts Rebellion. Warned by law-enforcement authorities that a black inundation of the central city was imminent, the Committee of 25 abandoned redevelopment efforts in the old office and retail core. They then used the city's power of eminent domain to raze neighborhoods and create a new financial core a few blocks further west. The city's redevelopment agency, acting virtually as their private planner, bailed out the Committee of 25's sunk investments in the old business district by offering huge discounts, far below market value, on parcels in the new core. Key to the success of the entire strategy (celebrated as Downtown LA's `renaissance') was the physical segregation of the new core and its land values behind a rampart of regraded palisades, concrete pillars and freeway walls. Traditional pedestrian connections between Bunker Hill and the old core were removed, and foot traffic in the new financial district was elevated above the street on pedways whose access was controlled by the security systems of individual skyscrapers. This radical privatization of Downtown public space - with its ominous racial undertones - occurred without significant public debate or protest. Last year's riots, moreover, have only seemed to vindicate the foresight of Fortress Downtown's designers. While windows were being smashed throughout the old business district along Broadway and Spring streets, Bunker Hill lived up to its name. By flicking a few switches on their command consoles, the security staffs of the great bank towers were able to cut off all access to their expensive real estate. Bullet-proof steel doors rolled down over street-level entrances, escalators instantly stopped and electronic locks sealed off pedestrian passageways. As the Los Angeles Business Journal pointed out in a special report, the riot-tested success of corporate Downtown's defenses has only stimulated demand for new and higher levels of physical security. In the first place, the boundary between architecture and law enforcement is further eroded. The LAPD have become central players in the Downtown design process. No major project now breaks ground without their participation, and in some cases, like a debate over the provision of public toilets in parks and subway stations (which they opposed), they openly exercise veto power. Secondly, video monitoring of Downtown's redeveloped zones has been extended to parking structures, private sidewalks, plazas, and so on. This comprehensive surveillance constitutes a virtual scanscape - a space of protective visibility that increasingly defines where white-collar office workers and middle-class tourists feel safe Downtown. Inevitably the workplace or shopping mall video camera will become linked with home security systems, personal `panic buttons', car alarms, cellular phones, and the like, in a seamless continuity of surveillance over daily routine. Indeed, yuppies' lifestyles soon may be defined by the ability to afford electronic guardian angels to watch over them. Thirdly, tall buildings are becoming increasingly sentient and packed with deadly firepower. The skyscraper with a computer brain in Die Hard I (actually F. Scott Johnson's Fox-Pereira Tower) anticipates a possible genre of architectural anti-heroes as intelligent buildings alternately battle evil or become its pawns. The sensory system of the average office tower already includes panoptic vision, smell, sensitivity to temperature and humidity, motion detection, and, in some cases, hearing. Some architects now predict the day when the building's own AI security computer will be able to automatically screen and identify its human population, and, even perhaps, respond to their emotional states (fear, panic, etc.). Without dispatching security personnel, the building itself will manage crises both minor (like ordering street people out of the building or preventing them from using toilets) and major (like trapping burglars in an elevator). When all else fails, the smart building will become a combination of bunker and fire-base. When the federal Resolution Trust Corporation seized the assets of Columbia Savings and Loan Association they discovered that the CEO, Thomas Spiegel, had converted its Beverly Hills headquarters into a secret, `terrorist-proof' fortress. In addition to elaborate electronic security sensors, a sophisticated computer system that tracked terrorist incidents over the globe, and an arms cache in its parking structure, the 8900 Wilshire building also has Los Angeles' most unusual executive washroom: Tom Spiegel's office, in addition to the bullet-proof glass, was designed to have an adjoining bathroom with a bullet-proof shower. In the event an alarm was sounded, secret panels in the shower walls would open, behind which high-powered assault rifles would be stored. <h3>Free Fire Zone</h3> Beyond the scanscape of the fortified core is the halo of barrios and ghettos that surround Downtown Los Angeles. In Burgess' original Chicago-inspired schema this was the 'zone in transition': the boarding house and tenement streets, intermixed with old industry and transportation infrastructure, that sheltered new immigrant families and single male laborers. Los Angeles' inner ring of freeway-sliced Latino neighborhoods still recapitulate these classical functions. Here in Boyle and Lincoln Heights, Central-Vernon and MacArthur Park are the ports of entry for the region's poorest immigrants, as well as the low-wage labor reservoir for Downtown's hotels and garment sweatshops. Residential densities, just as in the Burgess diagram, are the highest in the city. (According to the 1990 Census, one district of MacArthur Park is nearly 30% denser than Midtown Manhattan!) Finally, just as in Chicago in 1927, this tenement zone (where an inordinately large number of children are crowded into a small area) remains the classic breeding ground of teenage street gangs (over one-hundred according to LA school district intelligence). But while 'Gangland' in 1920s Chicago was theorized as essentially interstitial to the social organization of the city – as better residential districts recede before the encroachments of business and industry, the gang develops as one manifestation of the economic, moral, and cultural frontier which marks the interstice - a gang map of Los Angeles today is coextensive with the geography of social class. Tribalized teenage violence now spills out of the inner ring into the older suburban zones; the Boyz are now in the 'Hood' where Ozzie and Harriet used to live. For all that, however, the inner ring remains the most dangerous sector of the city. Ramparts Division of the LAPD, which patrols the salient just west of Downtown, regularly investigates more homicides than any other neighborhood police jurisdiction in the nation. Nearby MacArthur Park, once the jewel in the crown of LA's park system, is now a free-fire zone where crack dealers and street gangs settle their scores with shotguns and Uzis. Thirty people were murdered there in 1990. By their own admission the overwhelmed inner-city detachments of the LAPD are unable to keep track of all the bodies on the street, much less deal with common burglaries, car thefts or gang-organized protection rackets. Lacking the resources or political clout of more affluent neighborhoods, the desperate population of the inner ring is left to its own devices. As a last resort they have turned to Messieurs Smith and Wesson, whose name follows protected by... on many a porch. Slumlords, meanwhile, are mounting their own private reign of terror against drug-dealers and petty criminals. Faced with new laws authorizing the seizure of drug-infested properties, they are hiring goon squads and armed mercenaries to `exterminate' crime in their tenements. The LA Times recently described the swashbuckling adventures of one such crew in the Pico-Union, Venice and Panorama City (San Fernando Valley) areas. Led by a six-foot-three 280-pound `soldier of fortune' named David Roybal, this security squad is renown amongst landlords for its efficient brutality. Suspected drug-dealers and their customers, as well as mere deadbeats and other landlord irritants, are physically driven from buildings at gunpoint. Those who resist or even complain are beaten without mercy. In a Panorama City raid a few years ago, the Times notes, Roybal and his crew collared so many residents and squatters for drugs that they converted a recreation room into a holding tank and handcuffed arrestees to a blood-spattered wall. The LAPD knew about this private jail but dismissed residents' complaints because it serves the greater good. Roybal and his gang closely resemble the so-called matadors, or hired gunslingers, who patrol Brazilian urban neighborhoods and frequently, while the police deliberately turn their backs, execute persistent criminals, even street urchins. Their common coda is that they get the job done all else has failed. As one of Roybal's most aggressive competitors explains: //Somebody's got to rule and when we're there, we rule. When somebody says something smart, we body slam him, right on the floor with all of his friends looking. We handcuff them and kick them and when the paramedics come and they're on the stretcher, we say:// Hey, sue me. Apart from these rent-a-thugs, the Inner City also spawns a vast cottage industry that manufactures bars and grates for home protection. Indeed most of the bungalows in the inner ring now tend to resemble cages in a zoo. As in a George Romero movie, working-class families must now lock themselves in every night from the zombified city outside. One inadvertent consequence has been the terrifying frequency with which fires immolate entire families trapped helpless in their barred homes.The prison cell house has many resonances in the landscape of the inner city. Before the Spring uprising most liquor stores, borrowing from the precedent of pawnshops, had completely caged in the area behind the counter, with firearms discretely hidden at strategic locations. Even local greasy spoons were beginning to exchange hamburgers for money through bullet-proof acrylic turnstiles. Windowless concrete-block buildings, with rough surfaces exposed to deter graffiti, have spread across the streetscape like acne during the last decade. Now insurance companies may make such riot-proof bunkers virtually obligatory in the rebuilding of many districts. Local intermediate and secondary schools, meanwhile, have become even more indistinguishable from jails. As per capita education spending has plummeted in Los Angeles, scarce resources have been absorbed in fortifying school grounds and hiring armed security police. Teenagers complain bitterly about overcrowded classrooms and demoralized teachers on decaying campuses that have become little more than daytime detention centers for an abandoned generation. The schoolyard, meanwhile, has become a killing field. Just as their parents once learned to cower under desks in the case of an atomic bomb attack, so students today are taught to drop at a teacher's signal in case of ... a driveby shooting – and stay there until they receive an all-clear signal. Federally subsidized and public housing projects, for their part, are coming to resemble the infamous `strategic hamlets' that were used to incarcerate the rural population of Vietnam. Although no LA housing project is yet as technologically sophisticated as Chicago's Cabrini-Green, where retinal scans (c.f., the opening sequence of Blade Runner) are used to check i.d.s, police exercise increasing control over freedom of movement. Like peasants in a rebel countryside, public housing residents of every age are stopped and searched at will, and their homes broken into without court warrants. In one particularly galling incident, just a few weeks before the Spring 1992 riots, the LAPD arrested more than fifty people in the course of a surprise raid upon Watts' Imperial Courts project. In a city with the nation's worst housing shortage, project residents, fearful of eviction, are increasingly reluctant to claim any of their constitutional protections against unlawful search or seizure. Meanwhile national guidelines allow housing authorities to evict families of alleged drug-dealers or felons. This opens the door to a policy of collective punishment as practiced, for example, by the Israelis against Palestinian communities on the West Bank. <a href="http://www.mediamatic.net/page/9065/en">Blade Runner: Urban Control (2)</a> Beyond Blade Runner: Urban Control (1) The Ecology of Fear

Iedere Amerikaanse stad heeft een eigen wapen en lijfspreuk. Een aantal steden houdt er een gemeentelijke mascotte op na, sommige hebben een eigen kleur of lied, een vogel, boom of steen zelfs. Maar los Angeles kent tegen woordig als enige stad ook een officiële Nachtmerrie. Mike Davis, auteur van Prisoners of the American Dream en City of Quartz: Excavating the Future in LA (1990), laat zien hoe deze nachtmerrie langzaam vorm aanneemt.

Na drie jaar discussie, overlegde een vooraanstaand gezelschap uit de civiele en zakelijke wereld in 1988 een gedetailleerd plan de campagne voor de toekomst van Zuid-Californië aan burgemeester Bradley. Het grootste gedeelte van dit LA 2000: A City for the Future verzandt in breedsprakige retoriek omtrent de onafwendbare opkomst van Los Angeles als 'wereldcentrum', maar in het nawoord bevindt zich een hoofdstuk waarin door historicus Kevin Starr de vraag gesteld wordt wat er zou kunnen gebeuren als de stad er niet in slaagt een nieuwe 'heersende orde' te creëren om haar immense etnische diversiteit in goede banen te leiden. Er is natuurlijk ook het model-Blade Runner:// de versmelting van individuele culturen tot een platte veelzijdigheid, die evenwel blijft zinderen van de onopgeloste vijandelijkheden. // Blade Runner - LA's eigen, dystopische schaduwzijde. Een rondrit met de Grayline anno 2019: zure regen drupt van de kilometershoge neo-Maya-piramide van de Tyrell Corporation op de massa van bastaards die ver in de diepte in de Ginza krioelt. Terwijl een stem een buitenaards burgermansbestaan op de 'Buitenwereld' adverteert, drijven reusachtige neonreclames als wolken boven de stinkende en meer dan gewelddadige straten. En Deckard, de Philip Marlowe van na de apocalyps, die in een strijd verwikkeld raakt om zijn geweten - en zijn vrouw - te redden in dit door boosaardige biotechnologie-magnaten bestuurd stedelijk doolhof... Nu Warner Bros., een paar maanden na LA's oproer van 1992, de oorspronkelijke (en hardere) director's cut heeft uitgebracht, blijkt de macht weer die Ridley Scotts filmversie (1982) van Philip K. Dicks Do Androids Dream of Electric Sheep? over onze immer onrustiger slaap uitoefent. Vrijwel iedere huidige schets van LA's toekomst gaat ervan uit dat het duistere visioen van Blade Runner mogelijk, zo niet onvermijdelijk, het eindpunt van het land of sunshine zou kunnen zijn. En toch blijft Blade Runner, glamoureuze ster van alle SF-dystopia's, mij treffen als op een eigenaardige manier anachronistisch en verrassend onprofetisch. Het gezelschap Scott, `visueel futurist' Syd Mead, production designer Lawrence Paul en art director David Synder, toont ons in feite weinig meer dan een onsamenhangende collage van denkbeeldige landschappen. Verwijder het laagje 'Geel Gevaar' (Scott is, zoals ook in Black Rain te zien is, bezeten door het idee van stedelijk Japan als evenbeeld van de Hel) en 'Film Noir' (het glanzend zwartmarmeren Déco-interieur), tezamen met een keur aan hi-tech renovatiewerkzaamheden, en overblijft het zeer herkenbare beeld van stedelijke wildgroei zoals ons door Fritz Lang al werd voorgespiegeld in diens Metropolis (1931). Zowel de onheilspellende, door mensenhanden vervaardigde Everest van de Tyrell Corporation als de opgevoerde ruimte-patrouillewagens die door het luchtruim zoeven zijn, zij het ditmaal in verduisterde vorm, toch het onmiskenbare erfgoed van de beroemde wolkenkrabber-stad van de bourgeoisie uit Metropolis. Maar ook Lang zelf persifleerde slechts de Amerikaanse futuristen van zijn tijd, met name de toonaangevende architect Hugh Ferris die, samen met wolkenkrabber-ontwerper Raymond Hood en de Mexicaanse architect/archeoloog Francisco Mujica (die de stedelijke piramide à la Tyrell voorzag), het concept populariseerde van de toekomstige `Reuzenstad' met haar wolkenkrabbers van honderd verdiepingen, hangende snelwegen en landingsplaatsen op de daken. Ferris en Co. op hun beurt, borduurden weer voort op reeds bestaande fantasieën – sinds het begin van de eeuw zeer in zwang als vulling van de zondagskrant – over het aangezicht van Manhattan aan het einde van de 20ste eeuw. Met andere woorden, Blade Runner komt niet verder dan het geven van de volgende versie van dit centrale modernistische beeld - dystopisch, utopisch, ville radieuse of meta-New York City - van de metropool van de toekomst als een soort Monster-Manhattan. Een fantasie die nog het best 'Wellsiaans' genoemd kan worden, gezien H.G. Wells' poging om, al in zijn The Future in America uit 1906, zich een beeld van de late twintigste eeuw te vormen door de overdrijving van het heden (in de gedaante van New York) tot een soort giganteske karikatuur van de bestaande wereld, waarbij alles tot enorme proporties wordt opgeblazen en een onwaarschijnlijke dichtheid verkrijgt. Ridley Scott's eigen 'giganteske karikatuur' slaagt er dan misschien in te wijzen op een aantal etnocentrische angsten omtrent een op hol geslagen veelslachtigheid, maar het lukt hem niet om tot een verbeeldingsvol gebruik te komen van het feitelijke landschap van Los Angeles - met name die enorme, ononderbroken vlaktes van verkrottende bungalows, bouwvallen en ranch-achtige gevaartes - zoals het, fysiek en sociaal, de 21ste eeuw in kwijnt. In mijn boek City of Quartz heb ik de verschillende tendensen in de richting van een militarisering van dit landschap al opgesomd. De ontwikkelingen sinds de rellen van 1992 – waaronder een toenemende recessie en kapitaalvlucht, keiharde bezuinigingen, een duizelingwekkend aantal moorden (ondanks de wapenstilstand tussen de gangs) en de enorme vlucht die de wapenhandel neemt in de voorsteden – kunnen de acceleratie van de sociale tweedeling en ruimtelijke apartheid alleen maar bevestigen. Nu de Endless Summer zijn einde nadert, lijkt het volstrekt niet ondenkbaar dat het Los Angeles van het jaar 2019 een dystopische verhouding tot enig ideaal van de democratische stad zal hebben aangenomen. Maar tot wat voor 'stadsschap', zoniet dat van Blade Runner, zal deze kwaadaardige ongelijkheidsevolutie dan wel leiden? In plaats van mij te beperken tot een grotesk, Wellsiaans toekomstbeeld - een uit zijn voegen gebarsten technologie en architectuur – heb ik zorgvuldig geprobeerd om al bestaande ruimtelijke tendensen te onderkennen, in de hoop een glimp op te kunnen vangen van het patroon waarin zij zich voordoen. William Gibson heeft in boeken als Neuromancer al op schitterende wijze aangetoond hoe een realistische, 'extrapolatieve' science-fiction vooruit kan lopen op een toekomstige sociale theorie en verzetspolitiek tegen het cyber-fascisme dat daagt aan de nieuwe horizon. In de hierna volgende tekst heb ik geprobeerd een 'Gibsoniaanse' plattegrond te schetsen voor een toekomstig Los Angeles zoals het zich nu gedeeltelijk al aftekent. Hoewel geënt op een soort Marxisme-voor-cyberpunks, heeft de plattegrond zelf paradoxaal genoeg het meeste weg van de beroemde mengeling tussen halve maan en dartboard van Ernest W. Burgess van de University of Chicago - sinds lang het beroemdste schema uit de sociale wetenschappen. Voor hen die minder bekend zijn met het werk van de sociologische school van Chicago en hun klassiek geworden studie van de Noordamerikaanse stad: kort samengevat vertegenwoordigt Burgess' dartboard de vijf concentrische zones waarin de strijd om de survival of the fittest (zoals gezien door de Sociaal-Darwinisten) verondersteld wordt de stedelijke sociale klassen en typen huisvesting in te delen. Zij geeft een beeld weer van een 'menselijke ecologie' die bepaald wordt door de biologische krachten van invasie, competitie, successie en symbiose. Mijn herindeling van de stedelijke structuur voert Burgess back to the future. Zij gaat nog steeds uit van 'ecologische' determinanten zoals inkomen, grondprijs, klasse en ras, maar voegt daar een nieuwe, beslissende factor aan toe: de angst. <h3>Scanscape</h3> De huidige obsessie met persoonlijke veiligheid en sociale isolatie wordt slechts overtroffen door de angst van de middenklasse voor een progressieve belasting. Als antwoord op een werk- en dakloosheid die hun weerga sinds 1938 niet kennen, blijft onze tweepartijen-concensus vasthouden aan bezuinigingen op overheidsuitgaven en uitkeringen. In plaats van gemeenschapsgelden te investeren in oplossingen voor onderliggende sociale omstandigheden, zijn wij gedwongen steeds meer geld aan individuele veiligheidsmaatregelen uit te geven. Wat overblijft is een stadsherstel-retoriek waarvan de inhoud intussen ver te zoeken is. Rebuilding LA betekent niets meer dan de verdere isolatie van de bunker. Terwijl als gevolg hiervan de stad steeds meer op een jungle begint te lijken, ontwikkelen de verschillende sociale milieus naar vermogen hun eigen beveiligingstechnologieën en -strategieën. Het resulterende patroon mondt, in navolging van Burgess' dartboard, uit in concentrische zones, waarvan de roos in dit geval Downtown heet. <a href="http://www.mediamatic.net/154282/en/beyond-blade-runner-urban-control-1"> <img src="http://fast.mediamatic.nl/f/sjnh/image/321/154282-381-400.jpg" height="400" width="381" alt="" title="Beyond Blade Runner: Urban Control (1)" playable="1"/> </a><a title="Click to get a larger image - Beyond Blade Runner: Urban Control (1) - Mediamatic.net" href="/154282/en/beyond-blade-runner-urban-control-1">Beyond Blade Runner: Urban Control (1)</a> In een vorig essay beschreef ik al in detail hoe een geheim noodcomité, bestaande uit Downtowns leidinggevende grootgrondbezitters (het zogenaamde Committee of 25), in 1965 reageerde op de acute dreiging van de rellen in Watts. Na een waarschuwing van de autoriteiten dat de centrale stad door zwarten overspoeld dreigde te worden, legde het Comité zijn renovatieprojecten in de oude kantoor- en winkelkern stil. Vervolgens gebruikte men het onteigeningsrecht van de gemeente om, enkele blokken ten westen, hele wijken plat te walsen en hier een nieuwe zakenkern te creëren. Het gekelderde aandeel van het Comité in de oude zakenwijk werd door de gemeentelijke dienst stadsvernieuwing - inmiddels praktisch de privé-projectontwikkelaar van de groep –, opgevangen door het geven van enorme kortingen op panden in de nieuwe kern, die hiermee ver beneden de marktwaarde daalden. Sleutel tot het succes van de hele strategie (destijds gevierd als de 'renaissance' van Downtown-LA) was de fysieke afscherming van de nieuwe kern en haar grondprijzen achter een verdedigingslinie van winstpalissades, betonnen pijlers en snelwegmuren. Traditionele voetgangersverbindingen tussen Bunker Hill en de oude kern werden verwijderd; het voetgangersverkeer in de nieuwe zakenwijk vond voortaan bóven de straat plaats, over viaducten waartoe de toegang gecontroleerd werd door de beveiligingssystemen van individuele wolkenkrabbers. Deze radicale privatisering van Downtowns openbare ruimte – met alle kwalijke, raciale bijklanken vandien – kon plaatsvinden zonder enige noemenswaardige openbare discussie of verzet. Bovendien lijken de rellen van 1992 de ontwerpers van Fortress Downtown in hun vooruitziende blik alleen maar gelijk gegeven te hebben. Terwijl de ruiten van de oude zakenwijk rond Broadway en Spring Street sneuvelden, wist Bunker Hill zijn naam waar te maken. Met een druk op de toetsen van hun bedieningspanelen kon het beveiligingspersoneel van de grote banktorens iedere toegang tot hun kostbare percelen blokkeren. De benedenverdiepingen werden met kogelvrije stalen deuren afgesloten, roltrappen stonden abrupt stil en voetgangersverbindingen werden door elektronische sloten vergrendeld. Zoals in een artikel in de Los Angeles Business Journal al werd opgemerkt, heeft het relbeproefde succes van de afweersystemen van zakelijk Downtown de vraag naar nieuwe, geavanceerdere beveiligingssystemen alleen maar doen toenemen. Op de eerste plaats wordt de scheidslijn tussen architectuur en ordehandhaving steeds vager. Het LA Police Department is een centrale rol gaan spelen in de verdere ontwikkeling van Downtown. Er kan geen groot project meer worden opgestart zonder hun betrokkenheid, en in sommige gevallen, zoals een discussie over toiletvoorzieningen in openbare parken en metrostations (waar ze tegen stemden), maken ze in alle openheid gebruik van hun vetorecht. Ten tweede is de videobewaking van het gerenoveerde gedeelte van Downtown inmiddels uitgebreid tot parkeerplaatsen, privé-trottoirs, winkelpromenades enzovoort. Deze allesomvattende bewaking komt neer op een wezenlijk 'scan-schap': een ruimte die gevormd wordt door een beschermende zichtbaarheid en die in toenemende mate bepaalt waar kantoorpersoneel en middenklasse-toeristen zich in Downtown op hun gemak voelen. De camera op de werkvloer of in het winkelcentrum zal op den duur onvermijdelijk worden doorgeschakeld naar beveiligingssystemen thuis, persoonlijke 'rampenschakelaars', auto-alarmen, telefooncellen etc., in een vorm van ononderbroken en voortdurend toezicht op onze dagelijkse routine. Het is niet ondenkbaar dat yuppie-lifestyles binnenkort gekenmerkt zullen worden door het zich al dan niet kunnen veroorloven van elektronische guardian angels. Ten derde worden grote gebouwen met steeds gevoeliger apparatuur en zware wapenarsenalen uitgerust. De wolkenkrabber met het computerbrein uit Die Hard I (in werkelijkheid de Fox-Pereira-toren van F. Scott Johnson) is de voorloper van een mogelijk genre architectonische anti-helden; rationele gebouwen die beurtelings het kwaad bestrijden, of er juist aan ten prooi vallen. Het waarnemingssysteem van de gemiddelde kantoorflat maakt nu al gebruik van panoptische beelden, reuk, temperatuur- en luchtvochtigheidsschommelingen, bewegingsdetectie en in sommige gevallen gehoor. Enkele architecten praten al over de dag waarop gebouwen, met behulp van hun eigen AI-beveiligingscomputer, in staat zullen zijn hun menselijke inhoud automatisch door te lichten, te identificeren en mogelijk zelfs te reageren op hun emotionele toestand (angst, paniek etc.). Het gebouw zelf zal, zonder gebruikmaking van beveiligingspersoneel, iedere crisis kunnen afhandelen - van het weren van straatvolk uit de toiletten of uit het gebouw, tot het opsluiten van indringers in de lift. Als al het andere faalt verandert het intelligente gebouw in een combinatie van bunker en geschutsbasis. Toen de nationale Resolution Trust Corporation beslag legde op de inboedel van de Columbia Savings and Loan Association, ontdekte men dat president-directeur Thomas Spiegel het hoofdkantoor in Beverly Hills in het geheim had laten verbouwen tot 'terrorismebestendig' fort. Naast geavanceerde elektronische sensors, een computersysteem dat terroristische incidenten over de hele wereld bijhield en een wapenopslagplaats in de parkeergarage, beschikte het gebouw op Wilshire 8900 tevens over het merkwaardigste managerstoilet van Los Angeles: niet alleen was het kantoor van Tom Spiegel met kogelvrij glas uitgerust, het had ook een badkamer met kogelvrije douche. In geval van gevaar openden zich verborgen panelen in de douchewanden, waarachter zware geweren lagen opgeslagen. <h3>De Open Vuurlinie</h3> Achter het scanscape van de gefortificeerde kern bevinden zich de getto's en barrio's waardoor Downtown-Los Angeles omringd wordt. In het oorspronkelijke, op Chicago geënte schema van Burgess is dit de 'overgangszone': straten met pensions en huurkazernes afgewisseld door de oude bedrijven en aanvoerwegen, waar de pas gearriveerde immigrantengezinnen en ongehuwde arbeiders werden ondergebracht. Los Angeles' binnenring van Latino-wijken die door snelwegen in stukken gesneden wordt, herinnert nog aan deze traditionele functies. Boyle en Lincoln Heights, Central-Vernon en MacArthur Park: aanloophavens voor de armste immigranten uit de regio en het laagbetaalde arbeidsleger van Downtowns hotels en sweatshops. Evenals in het Burgess-diagram is de bevolkingsdichtheid hier de hoogste van de stad. (Volgens de telling van 1990 telt één wijk van MacArthur Park bijna 30% meer inwoners dan Midtown-Manhattan heeft!) Tenslotte vormt dezetenement-zone (waar op een klein oppervlak een buitensporig groot aantal kinderen opeengepakt zit), nog net als in het Chicago van 1927 de klassieke voedingsbodem voor tiener-street gangs (over de honderd volgens informatie van LA's afdeling Onderwijs). Maar terwijl over het Gangland Chicago in 1920 nog getheoretiseerd kon worden als zijnde een wezenlijke overgangsfase in de sociale ordening van de stad - terwijl de gegoede woonwijken plaats maken voor de oprukkende industrie en handelsondernemingen, ontwikkelt de gang zich als één uiting van de economische, morele en culturele voorgrens die ontstaat op het breukvlak - zou een gang-plattegrond van het Los Angeles van nu samenvallen met de sociale klasse-geografie. Het getribaliseerd geweld van de teenagers in de binnenring verspreidt zich al naar de oudere voorsteden; de Boyz zitten nu in de Hood waar Ozzie en Harriet vroeger woonden. Desalniettemin is de binnenring nog altijd de gevaarlijkste sector van de stad. De LAPD's Ramparts Division die even ten westen van Downtown opereert, heeft stelselmatig met meer gevallen van doodslag te maken dan enig ander wijkteam in het land. Het nabijgelegen MacArthur Park, ooit de parel op de kroon van LA's parkwezen, is tegenwoordig een open vuurlinie waar crackdealers en streetgangs hun geschillen beslechten met geweren en uzi's. Alleen al in 1990 vonden er dertig moorden plaats. De overbelaste LAPD-korpsen in de binnenstad geven openlijk toe dat ze niet over genoeg mankracht beschikken om zich met alle lijken op straat bezig te houden, laat staan dat ze de dagelijkse inbraken, autodiefstallen of afpersingen door gangs de baas zouden kunnen. De vertwijfelde inwoners van de binnenring worden aan hun lot overgelaten, zonder de financiële middelen of politieke invloed van de rijkere buurten. Als laatste redmiddel zoeken zij hun heil bij de heren Smith & Wesson, een naam die op menige patio prijkt na de woorden wordt beschermd door... Ondertussen voeren de huisjesmelkers van de slums hun eigen schrikbewind onder de dealers en kleine criminelen. Onder druk van nieuwe wetten die het mogelijk maken drugspanden te onteigenen, huren ze knokploegen en gewapende huurlingen in om de misdaad in hun woningen 'uit te roeien'. Onlangs werd in de LA Times verslag gedaan van de opwindende wederwaardigheden van een van deze clubs die opereert in de wijken Pico-Union, Venice en Panorama City in de San Fernando Valley. Dit beveiligingsteam onder leiding van 'avonturier' David Roybal, twee meter twintig en 140 kilo, is bij huiseigenaren befaamd om zijn efficiënte beestachtigheid. Wie verdacht wordt van dealen of gebruiken wordt, samen met andere klaplopers en huiseigenaren onwelgevallige individuen, met fysieke gewapende kracht het gebouw uitgedreven. Wie zich verzet of zelfs maar protesteert wordt zonder pardon in elkaar geslagen. Zoals de Times schrijft, grepen Roybal en z'n ploeg (tijdens een razzia in Panorama City een paar jaar geleden) zoveel huurders en krakers bij de kladden wegens drugs, dat ze van een recreatieruimte een grote cel maakten waar de arrestanten aan de met bloed besmeurde muren werden geketend. De LAPD was op de hoogte van deze 'privé-gevangenis' maar negeerde de klachten van de huurders want het is in het algemeen belang. Roybal en trawanten vertonen een nauwe gelijkenis met de zogenaamde matadors, de huurling-revolverhelden in de woonwijken van Brazilië die met grote regelmaat hardnekkige criminelen en zelfs straatkinderen executeren, terwijl de politie moedwillig de ogen sluit. Wij klaren het karwei waar anderen falen luidt het gezamenlijk motto. Of zoals een van Roybals zeer gewelddadige medeplichtigen uitlegt: Iemand moet de dienst uitmaken en als wij ergens komen, doen wij dat. Als iemand bijdehand is slaan we 'm verrot, gewoon op de vloer, waar z'n vrienden bijstaan. We doen ze handboeien om en schoppen ze in elkaar, en als de ziekenwagen komt zeggen we, Yo, klaag me maar aan. Naast deze 'huur-een-heffo's' kent de binnenstad inmiddels ook een uitgebreide handel die moet voorzien in de vraag naar tralies en gaas voor de woningbeveiliging. In de binnenring lijken de meeste huizen intussen dan ook op kooien in een dierentuin. Het arbeidersgezin van nu moet zich iedere nacht insluiten voor de gezombificeerde stad daarbuiten, alsof ze in een film van George Romero wonen. Eén onbedoelde bijwerking hiervan is de angstaanjagende toename van het aantal branden waarbij complete gezinnen, hulpeloos gevangen in hun vergrendelde huizen, in de vlammen omkomen. De celwoning duikt in vele gedaanten weer op in het binnenstedelijke landschap. Al voor de lenteoproer hadden de meeste slijterijen, in navolging van de banken van lening, het winkelgedeelte achter de toonbank volledig betralied en het vuurwapen op een strategische plaats verborgen. Zelfs bij veel plaatselijke vetkoningen vond de transactie hamburger/geld uitsluitend nog plaats door kogelvrije kunststoftralies. Het straatbeeld wordt het afgelopen decennium belaagd door graffiti-werende, vensterloze betonkolossen, als betrof het jeugdpuistjes. Inmiddels kunnen de verzekeraars deze relbestendige bunkers praktisch verplicht stellen bij de renovatie van vele wijken. Ook de plaatselijke lagere- en middelbare scholen zijn steeds minder van gevangenissen te onderscheiden. Terwijl de onderwijsuitgaven per inwoner van Los Angeles tot een dieptepunt gedaald zijn, worden de schaarse fondsen gestoken in de fortificatie van speelplaatsen en het inhuren van gewapende beveiligingsagenten. Tieners beklagen zich bitter over overvolle klaslokalen, gedemoraliseerde leraren en aftakelende campussen die niet veel meer voorstellen dan justitiële dagverblijven voor een vergeten generatie. De speelplaats heeft inmiddels veel weg van een oorlogsslagveld. Zoals hun ouders vroeger geleerd werd onder de tafels te kruipen in geval van een kernoorlog, wordt de scholieren van nu geleerd om op het teken van de leraar dekking te zoeken in het geval van een drive-by shooting - en zich niet te verroeren totdat het 'kust veilig' gegeven wordt. De door de landelijke overheid gesubsidiëerde woningbouwprojecten beginnen op hun beurt een steeds grotere gelijkenis te vertonen met de beruchte 'strategische dorpen' waarin destijds de Vietnamese plattelandsbevolking gedetineerd werd. LA kent weliswaar nog geen woningbouwprojecten met de geavanceerde technologie van Chicago's Cabrini-Green, waar gebruik wordt gemaakt van netvlies-scans om persoonsgegevens na te trekken (vgl. de openingsscène van Blade Runner), maar de bewegingsvrijheid wordt er in toenemende mate bepaald door de politie. Net als boeren van een opstandige plattelandsstreek, worden bewoners van alle leeftijden naar believen staande gehouden en gefouilleerd of onderworpen aan wederrechtelijke huiszoekingen. In één bijzonder grof geval arresteerde de LAPD, een paar weken voor de rellen in de lente van 1992, meer dan vijftig mensen tijdens een bliksemrazzia in het Imperial Courts-woningbouwproject in Watts. In deze stad, die met de grootste woningnood in het land te kampen heeft, zijn de projectbewoners uit angst ontruimd te worden steeds minder geneigd aanspraak te doen gelden op hun grondwettelijke bescherming tegen illegale huiszoeking of inbeslagname. Intussen geven landelijke richtlijnen de huisvestingsautoriteiten het recht om gezinnen van vermoedelijke dealers of criminelen te ontruimen. Hiermee staat de weg vrij naar een politiek van collectieve bestraffing zoals bijvoorbeeld wordt toegepast door de Israeli's tegen de Palestijnse bevolking van de West Bank. <h5>Voor het vervolg van deze tekst, zie:</h5> <a href="http://www.mediamatic.net/article-200.5974.html">Beyond Blade Runner: Urban Control (2</a>) en '<a href="http://www.mediamatic.net/article-200.5991.html">Beyond Blade Runner: Urban Control (3</a>) Mike Davis http://www.mediamatic.net/id/2891 d d ARTICLE publication 1